Là vùng quê thuần tuý như bao vùng quê khác, vị trí địa lí nằm cách xa trung tâm, đường xá đi lại khó khăn, đất đai ít ỏi, nguồn thu nhập chủ yếu vẫn dựa vào độc canh cây lúa nhưng làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương đã biết dựa vào truyền thống hiếu học ngàn đời để xây dựng quê hương đàng hoàng, to đẹp.

Đầu tư cho giáo dục  

Nhắc đến làng Mộ Trạch chắc hẳn ai cũng nghĩ ngay đến sự học nổi tiếng của "làng tiến sĩ" này. Nhưng theo lời ông Vũ Duy Giỏi, Chủ tịch Hội Khuyến học làng Mộ Trạch, thì đó là chuyện đã được báo chí thông tin rất nhiều rồi không cần phải bàn thêm. Giờ dân làng Mộ Trạch ngoài việc tự hào là người của mảnh đất hiếu học xứ Đông, họ còn có thể tự tin ngẩng cao đầu trước các làng quê khác trong tỉnh Hải Dương về sự bề thế của các công trình phúc lợi như: cổng làng, nhà văn hoá, trường học…

Ông Giỏi bảo, người làng Mộ Trạch thành danh ở khắp trong Nam ngoài Bắc nhiều vô kể, tấm bia đá danh dự ghi tên những Mạnh Thường Quân có đóng góp cho làng đặt ngoài ngoài đình đã gần hết chỗ. Cũng chính nhờ những đóng góp thường xuyên về vật chất và tinh thần của các Mạnh Thường Quân mà Hội Khuyến học thôn Mộ Trạch hoạt động quy củ, chuyên nghiệp như một bộ máy hành chính thực thụ, bao năm qua làng không có học sinh nào bỏ học giữa chừng. Kỳ thi đại học năm 2010 vừa rồi, cả xã Tân Hồng có 30 em đỗ đại học thì làng Mộ Trạch chiếm tới 26 em. Nếu tính cả những em đỗ cao đẳng, trung cấp thì năm nào tỉ lệ đỗ các trường chuyên nghiệp của làng Mộ Trạch cũng trên 90%.

Mỗi cây mỗi hoa mỗi nhà mỗi cảnh, từng địa phương có những cách thức khác nhau để xây dựng quê hương, với làng Mộ Trạch, họ chọn cho mình hướng đi bền vững là đầu tư cho giáo dục. Với số vốn điều lệ hơn 30 triệu đồng từ nguồn quỹ do dân làng và những nhà hảo tâm đóng góp, hàng năm, con em trong thôn đạt danh hiệu học sinh giỏi các cấp sẽ được Hội Khuyến học trao phần thưởng động viên khích lệ. Ai bảo vệ thành công luận án tiến sĩ được thưởng tiền và tuyên dương trước toàn thể dân làng. Em nào trong thôn có hoàn cảnh gia đình khó khăn sẽ được Hội trích quỹ để mua tặng sách vở cũng như hộ trợ một phần chi phí học hành

Huy động nhiều tỉ đồng

Dẫn tôi đi dạo trên con đường bê tông bóng loáng đến tận cửa từng nhà, Trưởng thôn Mộ Trạch Vũ Huy Căn cho biết, hơn 7km đường làng Mộ Trạch được bê tông hoá cách đây rất lâu, chủ yếu do sự đóng góp của nhân dân. Ngồi nghỉ chân dưới cổng làng Mộ Trạch lộng lẫy cao sừng sững hiên ngang giữa trời, ông Căn lúc này mới thật thà tâm sự: “Hầu hết các công trình công cộng, phúc lợi trong làng Mộ Trạch đều do các Mạnh Thường Quân của làng cúng tiến, đóng góp. Cứ đến dịp lễ hội của làng hàng năm, khi những người con xa xứ của làng về thăm quê hương, chúng tôi đều tổ chức tuyên dương những nhà hảo tâm trước toàn thể bà con dân làng, bên cạnh đó sẽ tiến hành thông báo những thành tích học tập mà các dòng họ, gia đình và con em trong làng đã đạt được năm qua, các khó khăn trước mắt mà dân làng gặp phải".

“Một miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp”, tình yêu quê hương trỗi dậy cộng với tiền bạc dư giả nên các Mạnh Thường Quân có điều kiện sẵn sang vui vẻ nhận xây dựng giúp dân làng các công trình còn thiếu mà không một chút mảy may suy nghĩ.

Chỉ tay về phía căn nhà hai tầng xinh xắn có các em nhỏ đang bi bô học bài, ông Căn bảo căn phòng xây gạch chỉ đỏ chót kia trị giá 300 triệu đồng do ông Vũ Huy Lương người của làng sống trên Hà Nội xây tặng cánh đây hai năm giúp các cháu thiếu nhi có chỗ học hành vui chơi. Ngôi đình và ngôi miếu hoành tráng ở giữa làng là do 2 ông Võ Văn Hồng và Vũ Văn Tiến tu bổ và cúng tiến từ năm 2003 hết hơn 4 tỷ đồng. Nhà văn hoá rộng 350 mét vuông cũng do các nhà hảo tâm của làng đóng góp gần 2 tỷ đồng xây tặng.

Theo thống kê mới nhất của Trưởng thôn Vũ Huy Căn, hiện làng Mộ Trạch đã đạt 18/19 tiêu chí về xây dựng NTM. Thu nhập bình quân đầu người của người dân trong thôn năm qua là gần 10 triệu đồng/người/năm. Tỉ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 10%. Thôn đã có tổ thu gom rác và khu xử lý chất thải nằm giữa cánh đồng cách làng 2km. Có Nhà văn hoá đạt chuẩn và được công nhận là Làng văn hoá. Trường mầm non khang trang, hệ thống kênh mương thuỷ lợi cơ bản kiên cố. Có thư viện với hơn 3.000 đầu sách để bà con và các em học sinh đến đọc sách, internet về tận làng, có chợ để trao đổi mua bán…

“Dù bỏ tiền ra xây dựng các công trình công cộng phúc lợi, song các Mạnh Thường Quân của làng Mộ Trạch luôn tôn trọng dân làng. Họ vẫn kêu gọi bà con đóng góp, ai có nhiều góp nhiều, ai có ít thì góp ít còn đâu là họ sẽ lo hết chứ dân nông chính hiệu như chúng tôi làm gì đủ tiền mà xây các công trình tốn kém hoành tráng như vậy” , Trưởng thôn Mộ Trạch Vũ Huy Căn.

Tình hình ANTT ổn định, tại thôn nhiều năm qua chưa bao giờ xảy ra bất cứ một vụ trộm cắp hay nghiện hút. Chỉ còn thiếu duy nhất công trình nước sạch, ông trưởng thôn cho biết, dịp hội làng sắp tới sẽ tiếp tục kêu gọi sự đóng góp của các Mạnh Thường Quân.

Theo Nông nghiệp